Mortgage Ev Kredisi
Esnek vadeli
İndirimli
Azalan taksitli
Önce sabit, sonra değişken faizli
Sabit faizli
Önce al sonra sat
Değişken faizli
Her şey dahil
Evini gösterene
Ara ödemeli
Artan taksitli
Kendini ödeyen
Kazan Kazan
BU KADAR ALTERNATİF DOĞRU MU
Bu kadar farklı ürünü bir arada bulunduran banka(lar) olduğu gibi içinden bazılarını müşterilerine sunan banka(lar) da bulunuyor. Daha mortgage kelimesi oturmadan bu kadar çok alternatif sunumu doğru mu, yanlış mı bilemem, ancak mortgage kullanacakların veya kullananların kafalarının karışık olduğunu söyleyebilirim. Bırakın mortgage kullanacakları bu hizmeti veren banka şubelerinde çalışanlar bu detaylara sahip değiller.
Mortgage’da etkili olan unsurlar uygulanacak faiz ve masraflara göre şekillenmektedir. 2006 Mayıs’ından sonra bankaların komisyonlu faiz oranı uygulama modası ile karşı karşıyayız. Kimin oranı komisyonlu, kimin komisyonsuz pek belli olmamaktadır.
SEÇİMLERDEN SONRA PATLAR
İzlediğimiz gibi bankacılık sektöründe yabancı sermaye payı hızla artıyor ve seçimlerden sonra mortgage kullanımlarında patlama bekleniyor. Bu patlamanın arkasında yatan gerçek “paradan para kazanımının” azalması ve finans piyasalarının mortgage’a ağırlık vermek zorunda kalacaklarıdır.
Hepimizin bildiği ve benim” Turkish mortgage” diye adlandırdığım mortgage modelimiz 2’nci el konut piyasalarının yanı sıra 1’nci el projeleride kapsamaktadır. Proje geliştirici firmanın garantörlük/kefaleti arkasında mortgage kullanıldırılmaktadır. Bazı bankaların tercih ettiği bu tarz mortgage uygulamalarında projeden pay alma çabaları bankalar arasında sürmektedir. Bankalar özellikle hafta sonlarında projeleri mesken tutmaktadır. Proje kapsamındaki uygulamalar bankaların diğer şubelerince yeterli düzeyde bilinmemekte, uygulamada sürekli eksiklikler yaşanmaktadır.
YENİ MORTGAGE ŞUBELERİ GEREKİYOR
Banka şubeleri gişe işlemleri, ticari işlemler, kredi işlemleri ile birlikte verdiği mortgage işlemlerine yetişmeye çalışmaktadır. Piyasaların bu durumunda hal böyle iken ileride ne olur bilemem. İzlenimim, bankacılık sektörünün özellikle projelerin yoğunluk kazandığı Ataşehir, Ümraniye, Çekmeköy, Halkalı, Mimarsinan, Bahçeşehir, Esenyurt gibi bölgelerde mortgage banka şubelerine ihtiyaç duyduğu yönündedir.
Uzman mortgage şubeleşme modeline gidemeyen bankalar önümüzdeki günlerde hazırlık aşamasında olan mortgage firmalarına 2’nci el konut pazarının büyük bir bölümünü kaptırabilirler. Proje uygulamasına girmeyen bankalar kredilerde büyük pazar kaybedebilirler.
Önümüzdeki günlerde mortgage pastasından pay almaya çalışan bankalar ve mortgage firmaları arasındaki rekabete şahit olacağız. Unutmayalım kazanan sonuçta “tüketiciler” olacaktır.
Bilge Özdemir - Sabah